ចិនប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យា «បាញ់រ៉ុក្កែត» ដើម្បីបង្កើតភ្លៀង និងទប់ស្កាត់គ្រោះរាំងស្ងួត

05-08-2025 07:41

(បរទេស)៖ ប្រទេសចិនបានប្រើប្រាស់កម្មវិធីកែប្រែអាកាសធាតុដ៏ធំបំផុតរបស់ពិភពលោក ដែលរួមបញ្ចូលទាំងការបាញ់រ៉ុក្កែតចូលទៅក្នុងពពក ដើម្បីបង្កើនបរិមាណទឹកភ្លៀង និងប្រយុទ្ធប្រឆាំង​នឹងផលប៉ះពាល់នៃការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ។ បច្ចេកវិទ្យានេះត្រូវបានគេស្គាល់ថា «ការបង្កាត់ពពក» (cloud seeding) ដែលមានគោលបំណងជំរុញឱ្យពពកបង្កើតជាដំណក់ទឹកភ្លៀង។

ដំណើរការនេះចាប់ផ្តើមដោយការកំណត់គោលដៅពពកដែលសមស្រប។ ពពកទាំងនោះត្រូវតែមានផ្ទុកដំណក់ទឹកត្រជាក់ (supercooled water droplets) ដែលនៅតែជាអង្គធាតុរាវ ទោះបីជា​សីតុណ្ហភាព​នៅក្រោមចំណុចត្រជាក់ក៏ដោយ។ គេប្រើប្រាស់រ៉ុក្កែត កាំភ្លើងធំ យន្តហោះ ឬម៉ាស៊ីនបាញ់លើដី ដើម្បីបញ្ចេញសារធាតុមួយប្រភេទទៅក្នុងពពក។ សារធាតុ​ដែលគេ​ប្រើញឹក​ញាប់បំផុតគឺ អ៊ីយ៉ូតប្រាក់ (silver iodide)។ ដំណក់ទឹកត្រជាក់នៅក្នុងពពកនឹងកកជាប់នឹងសារធាតុអ៊ីយ៉ូតប្រាក់ ហើយបង្កើតបានជាគ្រីស្តាល់ទឹកកកតូចៗ។ គ្រីស្តាល់ទឹកកក​ទាំងនេះនឹងបន្តទាក់ទាញ​ដំណក់ទឹក​ផ្សេងទៀតឱ្យជាប់ជាមួយ រហូតដល់វាមានទំហំធ្ងន់ល្មមនឹងធ្លាក់ចុះមកដីជាដំណក់ភ្លៀង ឬទឹកកក (ប្រសិនបើសីតុណ្ហភាពទាបពេក)។

កម្មវិធីកែប្រែអាកាសធាតុរបស់ចិនមានទំហំធំសម្បើម និងមានគោលដៅច្បាស់លាស់ធំៗចំនួន៤ គឺទី១ បន្ធូរបន្ថយគ្រោះរាំងស្ងួត ដោយជំរុញឱ្យមានភ្លៀងធ្លាក់ដើម្បីជួយដល់វិស័យកសិកម្ម ជាពិសេស​នៅតំបន់ស្ងួតហួតហែង។ ទី២ កាត់បន្ថយការធ្លាក់ព្រឹល ដោយប្រើបច្ចេកវិទ្យានេះក៏អាចជួយកាត់បន្ថយការធ្លាក់ព្រឹលដែលបង្កការខូចខាតដល់ដំណាំផងដែរ។ ទី៣ ធានាបាននូវអាកាសធាតុល្អ គឺត្រូវតែ​ធានាឱ្យបាននូវមេឃស្រឡះសម្រាប់ព្រឹត្តិការណ៍សំខាន់ៗថ្នាក់ជាតិ ដូចជាកីឡាអូឡាំពិក ឬពិធីផ្សេងៗ និងទី៤ គឺកាត់បន្ថយការបំពុលបរិយាកាស ដោយកម្មវិធីនេះគឺអាចប្រើបង្កើតភ្លៀងអាច​ជួយលាង​សម្អាត​ខ្យល់ចេញពីភាគល្អិតបំពុល (PM2.5)។

ទោះបីជាមន្ត្រីចិនអះអាងថាកម្មវិធីនេះទទួលបានជោគជ័យក៏ដោយ ក៏ប្រសិទ្ធភាពរបស់វានៅតែជាប្រធានបទដ៏ចម្រូងចម្រាសក្នុងចំណោមអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ។ អ្នកជំនាញខ្លះយល់ថា វាពិបាកក្នុងការបញ្ជាក់​ឱ្យច្បាស់ថា តើភ្លៀងដែលបានធ្លាក់មក គឺជាលទ្ធផលដោយផ្ទាល់នៃការបង្កាត់ពពក ឬជាបាតុភូតធម្មជាតិ។

ទោះជាយ៉ាងណា ប្រទេសចិននៅតែបន្តវិនិយោគលើបច្ចេកវិទ្យានេះ ហើយបានពង្រីកកម្មវិធីរបស់ខ្លួនកាន់តែធំឡើងៗ ដោយប្រើប្រាស់ទាំងរ៉ុក្កែត យន្តហោះ និងសូម្បីតែយន្តហោះគ្មានមនុស្សបើក (drones) ដើម្បីគ្រប់គ្រងអាកាសធាតុឱ្យបានតាមតម្រូវការ៕