(ភ្នំពេញ)៖ ការចុះបញ្ជីដីធ្លី គឺជាកិច្ចការងារដ៏សំខាន់មួយនៅក្នុងគោលនយោបាយដីធ្លី របស់រាជរដ្ឋាភិបាល ធ្វើទ្បើងក្នុងគោលបំណងដើម្បីបញ្ចប់វិវាទដីធ្លីនៅទូទាំងប្រទេស ។ ការចុះបញ្ជីដីធ្លី ត្រូវបានចែកជាពីរ ប្រភេទធំៗ គឺ ការចុះបញ្ជីដីធ្លីមានលក្ខណៈដាច់ដោយដុំ និង ការចុះបញ្ជីមានលក្ខណៈជាប្រព័ន្ធ។ ការចុះបញ្ជីដាច់ដោយដុំ ធ្វើទ្បើងទៅលើប្រភេទដីដែលមិនទាន់បានចុះបញ្ជីមានលក្ខណៈជាប្រព័ន្ធ និងត្រូវធ្វើទ្បើងតាមការស្នើសុំពីអ្នកកាន់កាប់ដីស្របច្បាប់។

ដើម្បីយល់កាន់តែច្បាស់ពីនីតិវិធីនៃការចុះបញ្ជីដីធ្លីមានលក្ខណៈដាច់ដោយដុំសម្រាប់សប្តាហ៍នេះកម្មវិធីយល់ដឹងផ្នែកច្បាប់របស់អង្គភាពសារព័ត៌មាន Fresh News សហការជាមួយក្រុមហ៊ុនមេធាវីកម្ពុជាសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ សូមធ្វើការចែករំលែកជូនសាធារណជន សិស្ស និងនិស្សិតទាំងអស់គ្នាដូចខាងក្រោម។

យោងតាមអនុក្រឹត្យលេខ ៤៨ អនក្រ.បក ចុះថ្ងៃទី៣១ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០០២ ស្តីពីការចុះបញ្ជីដីធ្លីមានលក្ខណៈដាច់ដោយដុំ អនុក្រឹត្យលេខ ១២១ អនក្រ.បក ចុះថ្ងៃទី០៩ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១៦ ស្តីពីការកែសម្រួលមាត្រា ៩ និងមាត្រា ១៣ នៃ
អនុក្រឹត្យលេខ ៤៨ អនក្រ.បក ចុះថ្ងៃទី៣១ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០០២ ស្តីពីការចុះបញ្ជីដីធ្លីមានលក្ខណៈដាច់ដោយដុំ និងសារាចរណែនាំលេខ ១៤ដនស/សរណន ចុះថ្ងៃទី៣០ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០០៩ ស្តីពីការអនុវត្តនីតិវិធីនៃការចុះបញ្ជីដីធ្លីមានលក្ខណៈដាច់ដោយដុំ យើងនឹងធ្វើការស្វែងយល់ជាសង្ខេបអំពីនីតិវិធីនៃការស្នើសុំចុះបញ្ជីជា៥ ដំណាក់កាល ដូចខាងក្រោម៖

ដំណាក់កាលទី១៖ អំពីការដាក់ពាក្យស្នើសុំចុះបញ្ជីដី

សាមីអ្នកកាន់កាប់ដីដែលស្នើសុំចុះបញ្ជីដី ត្រូវបំពេញពាក្យស្នើសុំចុះបញ្ជីដីតាមគំរូដែលបានកំណត់ មករដ្ឋបាលសុរិយោដីថ្នាក់ស្រុក ខណ្ឌ តាមរយៈមេឃុំ ឬចៅសង្កាត់ ដែលក្បាលដីនោះស្ថិតនៅ ។ ពាក្យស្នើសុំ ត្រូវមាន៖ (១) ឈ្មោះ និងស្នាមមេដៃរបស់អ្នកដាក់ពាក្យ (២) ការពិពណ៌នាលំអិតអំពីក្បាលដីដែលស្នើសុំចុះបញ្ជី និងទីតាំងរបស់ក្បាលដីនោះ (៣) ការពិពណ៌នាអំពីសិទ្ធិលើក្បាលដីដែលស្នើសុំចុះបញ្ជី និង (៤) ឯកសារ ឬ/និងភស្ដុតាងផ្សេងៗ ទាក់ទងនឹងក្បាលដី ឬសិទ្ធិលើក្បាលដីដែលស្នើសុំចុះបញ្ជី ។ ក្រោយពីទទួលបានពាក្យស្នើសុំ អភិបាលក្រុង ស្រុក ខណ្ឌ ត្រូវចេញសេចក្តីជូនដំណឹងអំពីកាលបរិច្ឆេទនៃការកំណត់ព្រំដីទៅអ្នកដាក់ពាក្យស្នើសុំ និងត្រូវបិទផ្សព្វផ្សាយជាសាធារណៈក្នុងរយៈពេល ០៧ ថ្ងែ យ៉ាងតិចមុនកាលបរិច្ឆេទនៃការកំណត់ព្រំដី ដើម្បីឱ្យបុគ្គលពាក់ព័ន្ធធ្វើការត្រួតពិនិត្យ ឬ តវ៉ា ។ គ្រប់ករណីដែលរដ្ឋបាលសុរិយោដីក្រុង ស្រុក ខណ្ឌ បដិសេធមិនព្រមអនុវត្តនីតិវិធីនៃការចុះបញ្ជីដីតាមការស្នើសុំ សាមីអ្នកស្នើសុំ មានសិទ្ធិប្តឹងតវ៉ាទៅមន្ទីររៀបចំដែនដី នគរូបនីយកម្ម សំណង់ និងសុរិយោដី រាជធានី ខេត្ត ឬក្រសួងរៀបចំដែនដី នគរូបនីយកម្ម និងសំណង់ ។

ដំណាក់កាលទី២៖ អំពីកិច្ចប្រតិបត្តិការបច្ចេកទេស

*១. អំពីការងារវាល ការងារ វាលត្រូវបានអនុវត្តដោយមន្ត្រីជំនាញ ដោយមានការសហការ និងការជួយជ្រោមជ្រែងពី មន្ត្រីនៅមូលដ្ឋានដែលត្រូវបានចាត់តាំងឱ្យទទួលបន្ទុកការងារវាល មានភារកិច្ចទទួលខុសត្រូវលើការងារកំណត់ព្រំដី ការងារវាស់វែង ការងារបំពេញទម្រង់បែបបទនៃការប្រមូលទិន្នន័យដើម្បីធ្វើការវិនិច្ឆ័យ ឱ្យបានត្រឹមត្រូវតាមបទដ្ឋានបច្ចេកទេស និងគោលការណ៍ច្បាប់ ។ ក្នុងករណីមានវិវាទអំពីព្រំដី ដែលមិនអាចដោះស្រាយបានក្នុងពេលកំណត់ព្រំដី ត្រូវបញ្ជូនទៅធ្វើការសម្រុះសម្រួលនៅថ្នាក់ស្រុក ខណ្ឌ ក្រុង តាមនីតិវិធី ។ ការវាស់វែងត្រូវធ្វើក្រោយពីបានកំណត់ព្រំក្បាលដីរួច ។ អ្នកកាន់កាប់ដី ឬអ្នកតំណាងស្របច្បាប់របស់ជននោះ មានកាតព្វកិច្ចចូលរួម និងសហការក្នុងការកំណត់ព្រំដី វាស់វែង និងវិនិច្ឆ័យ ដោយផ្តល់ព័ត៌មានពិត ដោយផ្ទាល់មាត់ ជាលាយលក្ខណ៍អក្សរ ឬភស្តុតាងផ្សេងៗទាក់ទងនឹងក្បាលដីរបស់ខ្លួន ឬក្បាលដីដែលខ្លួនត្រូវបានចាត់ធ្វើជាតំណាង ឬក្បាលដីអ្នកជាប់ព្រំ ជូនមន្រ្តីជំនាញ ។

*២. ការងារនៅការិយាល័យ បន្ទាប់ពីទទួលបានទិន្នន័យដែលប្រមូលបានពីការងារវាលមានគុណភាព ពីរ គឺ៖ អាចបញ្ចូលក្នុងប្រព័ន្ធកុំព្យូទ័រ ដើម្បីកសាងផែនទីក្បាលដី ផែនទីបង្ហាញទីតាំងដី ស្នើសុំផែនទីមានលក្ខណៈដាច់ដោយដុំ កសាងបញ្ជីឈ្មោះម្ចាស់ដី និងសៀវភៅចុះបញ្ជីអចលនវត្ថុ ចំពោះក្បាលដីទាំងឡាយដែលការវាស់វែង ត្រូវបានធ្វើឡើងដោយឧបករណ៍ទំនើប ។ អាចគូសផែនទីក្បាលដី គូរគំនូរបង្ហាញទីតាំងស្នើសុំផែនទីមានលក្ខណៈដាច់ដោយដុំ កសាងបញ្ជីឈ្មោះម្ចាស់ដី និងសៀវភៅចុះបញ្ជីអចលនវត្ថុចំពោះក្បាលដីដែលវាស់វែង ត្រូវបានធ្វើឡើងដោយឧបករណ៍សាមញ្ញ ។

*ដំណាក់កាលទី៣ ៖ អំពីការបិទផ្សាយជាសាធារណៈនូវឯកសារនៃការវិនិច្ឆ័យ

ឯកសារនៃការវិនិច្ឆ័យដែលត្រូវបិទផ្សាយរួមមាន ផែនទីក្បាលដី គំនូសបង្ហាញទីតាំង ក្បាលដី និងបញ្ជីឈ្មោះម្ចាស់ដី ។ ការបិទផ្សាយជាសាធារណៈនូវឯកសារនៃការវិនិច្ឆ័យ ត្រូវធ្វើឡើងក្នុងរយៈពេល ១៥ ថ្ងៃ នៅសាលាក្រុង ស្រុក ខណ្ឌដែលមានសមត្ថកិច្ច ។ សេចក្តីចម្លងនៃឯកសារទាំងនេះ ក៏ត្រូវបិទផ្សាយផងដែរនៅសាលាឃុំ សង្កាត់ ដែលក្បាលដីស្នើសុំចុះបញ្ជីនោះស្ថិតនៅ ។

អភិបាលក្រុង ស្រុក ខណ្ឌ ត្រូវជូនដំណឹងអំពីការបិទផ្សាយជាសាធារណៈនូវឯកសារនៃការវិនិច្ឆ័យនេះដល់អ្នកដាក់ពាក្យស្នើសុំចុះបញ្ជីដី ។ សេចក្តីជូនដំណឹងនេះត្រូវផ្ញើឡើងយ៉ាងតិច ៣ ថ្ងៃ មុនថ្ងៃបើកការផ្សព្វផ្សាយជាសាធារណៈ ហើយត្រូវបិទផ្សាយនៅកន្លែងដែលងាយមើលឃើញ នៅក្នុងភូមិ នៅសាលាឃុំ សង្កាត់ និងនៅសាលាក្រុង ស្រុក ខណ្ឌ ។

ក្នុងរយៈពេលនៃការបិទផ្សាយ សាមីអ្នកកាន់កាប់ដី ឬអ្នកតំណាងស្របច្បាប់របស់ខ្លួន និងជនដែលមានផលប្រយោជន៍ពាក់ពន្ធ័នឹងក្បាលដីស្នើសុំចុះបញ្ជី អាចជូនដំណឹងពីការជំទាស់របស់ខ្លួន ឬធ្វើបណ្តឹងជំទាស់ ឬបណ្តឹងតវ៉ា ជាលាយលក្ខណ៍អក្សរ ឬផ្ទាល់មាត់ ដល់អ្នកប្រចាំការកន្លែងបិទផ្សាយនៅសាលាស្រុក ខណ្ឌ ក្រុង អំពីភាពខ្វះចន្លោះ ឬភាពខុសឆ្គង នៃឯកសារដែលបានបិទផ្សាយ ។ រដ្ឋបាលសុរិយោដីស្រុក ខណ្ឌ ក្រុង ត្រូវស៊ើបអង្កេតលើការជំទាស់នោះ ដោយផ្អែកតាមឯកសារ និងព័ត៌មានទាំងអស់ដែលប្រមូលបានក្នុងពេលអនុវត្តនីតិវិធី។ ក្នុងករណីមិនមានការជំទាស់ ឬតវ៉ា ក្នុងរយៈពេលនៃការបិទផ្សាយជាសាធារណៈទិន្នន័យដែលបានកត់ត្រាក្នុងឯកសារបិទផ្សាយនោះ ត្រូវបានចាត់ទុកជាទិន្នន័យសុក្រឹតដែលអាចកំណត់យកជាផ្លូវការតាមច្បាប់បាន ។

ដំណាក់កាលទី៤ ៖ អំពីការវិនិច្ឆ័យ និងសម្រេចលើឯកសារ

ក្រោយពីផុតរយៈពេលនៃការបិទផ្សាយជាសាធារណៈនូវឯកសារវិនិច្ឆ័យនោះមន្ត្រីជំនាញទទួលបន្ទុកការងារវិនិច្ឆ័យ ត្រូវធ្វើរបាយការណ៍ស្ដីពីលទ្ធផលនៃការវិនិច្ឆ័យ ។ ក្រោយពីផែនទីក្បាលដី និងបញ្ជីឈ្មោះអ្នកកាន់កាប់ដី ត្រូវបានកែតម្រូវរួចហើយ មន្ត្រីជំនាញ ដែលទទួលបន្ទុកការងារវិនិច្ឆ័យក្បាលដីតាមពាក្យស្នើសុំ ត្រូវរៀបចំសំណុំឯកសារដូចខាងក្រោម ដើម្បីដាក់ជូនរដ្ឋបាលសុរិយោដីស្រុក ខណ្ឌ ក្រុង ពិនិត្យ និង ចុះហត្ថលេខាបញ្ជូនសំណុំរឿងទាំងមូលទៅលោកអភិបាលស្រុក ខណ្ឌ ក្រុង ពិនិត្យ និងបញ្ជូនបន្តទៅរដ្ឋបាលសុរិយោដីរាជធានី ខេត្ត ។ (១) ពាក្យស្នើសុំចុះបញ្ជីដី (២) ឯកសារនៃការវិនិច្ឆ័យ (៣) សេចក្ដីជូនដំណឹងស្ដីពីកាលបរិច្ឆេទនៃការកំណត់ព្រំដី (៤) ការដកស្រង់ផែនទីមានលក្ខណៈដាច់ដោយដុំ (៥) សេចក្ដីជូនដំណឹងពីការបិទផ្សាយជាសាធារណៈ (៦)កំណត់ហេតុបិទផ្សាយជាសាធារណៈនូវឯកសារនៃការវិនិច្ឆ័យ (៧) របាយការណ៍ស្ដីពីលទ្ធផលនៃការវិនិច្ឆ័យ (៨) ពាក្យបណ្ដឹងជំទាស់តវ៉ាដែលពុំអាចដោះស្រាយបាន (ប្រសិនបើមាន) (៩) លិខិតស្នើសុំកែតម្រូវ (ប្រសិនបើមាន) និង (១០) កំណត់ហេតុសម្រុះសម្រួលវិវាទដែលបានដោះស្រាយរួច (ប្រសិនបើមាន) ។

ដំណាក់កាលទី៥៖ អំពីការចេញប័ណ្ណដី

ជាដំណាក់កាលចុងក្រោយ ក្បាលដីដែលត្រូវបានចុះបញ្ជីរួច រដ្ឋបាលសុរិយោដី ត្រូវចេញវិញ្ញាបនបត្រសម្គាល់អចលនវត្ថុ (ប័ណ្ណកម្មសិទ្ធិ) ជូនចំពោះក្បាលដីណា ដែលម្ចាស់សិទ្ធិបានចូលកាន់កាប់ដីមុន ថ្ងៃទី៣០ ខែសីហា ឆ្នាំ២០០១ឬបានកាន់កាប់បន្តពីភោគីដើម មានលក្ខណៈត្រឹមត្រូវតាមច្បាប់ មិនមានការជំទាស់មានរយៈពេល៥ឆ្នាំយ៉ាងតិចគិតពីថ្ងៃចូលកាន់កាប់ដីមកដល់ថ្ងៃចេញប័ណ្ណ ហើយក្បាលដីនោះ ត្រូវបានកសាងផែនទីក្បាលដីដែលមាននិយាមកាច្បាស់លាស់រួច ។ រីឯការចេញប័ណ្ណសម្គាល់សិទ្ធិកាន់កាប់អចលនវត្ថុ (ប័ណ្ណភោគៈ) ជូនចំពោះក្បាលដីណាដែលម្ចាស់សិទ្ធិបានចូលកាន់កាប់ដីមុន ថ្ងៃទី៣០ ខែសីហា ឆ្នាំ២០០១ ឬបានកាន់កាប់បន្តពីភោគីដើម មានលក្ខណៈត្រឹមត្រូវតាមច្បាប់ ហើយមានរយៈពេលតិចជាង ៥ឆ្នាំ ឬក្នុងករណីដែលបានកាន់កាប់លើសពី ៥ឆ្នាំ តែមិនទាន់បានកសាងផែនទីក្បាលដីដែលមាននិយាមកា ។ ប័ណ្ណសម្គាល់សិទ្ធិកាន់កាប់អចនលវត្ថុដែលបានផ្តល់ឱ្យតាមនីតិវិធីចុះបញ្ជីថ្មីនេះអាចដូរយកវិញ្ញាបនបត្រសម្គាល់ម្ចាស់អចលវត្ថុបាន នៅពេលដែលរយៈពេលនៃការកាន់កាប់ដីនោះ បានគ្រប់៥ឆ្នាំ ឬលើស ហើយប្លង់សុរិយោដីត្រូវបានកសាងរួច ។

សរុបមក ការចុះបញ្ជីដីធ្លីមានលក្ខណៈដាច់ដោយដុំ ធ្វើទ្បើងទៅលើប្រភេទដីដែលមិនទាន់បានចុះបញ្ជីមានលក្ខណៈជាប្រព័ន្ធ និងត្រូវធ្វើទ្បើងតាមការស្នើសុំពីអ្នកកាន់កាប់ដីស្របច្បាប់ ដោយគោរពទៅតាមដំណាក់នីមួយៗ ហើយនៅពេលដាក់ពាក្យ តម្រូវឱ្យអ្នកដាក់ពាក្យបង់សោហ៊ុយសេវាសុរិយោដី និងមុនពេលចេញប័ណ្ណដី ត្រូវបង់ពន្ធប្រថាប់ត្រាតាមការកំណត់នៅក្នុងប្រកាសជាធរមាន៕

រៀបរៀងដោយ៖ លោកមេធាវី ម៉េង វណ្ណី និងលោក ស៊ឹង ផល្លីន ជាសមាជិកក្រុមការងាររៀបចំ និងផ្សព្វផ្សាយអត្ថបទច្បាប់ នៃ ក្រុមហ៊ុនមេធាវីកម្ពុជាសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ មានអាសយដ្ឋាននៅអគារ ស៊ីអាយស៊ី (CIC) លេខ ១២៦៥ ផ្លូវលំ ភូមិបាយ៉ាប សង្កាត់ភ្នំពេញថ្មី ខណ្ឌសែនសុខ រាជធានីភ្នំពេញ ទូរស័ព្ទទំនាក់ទំនងលេខ ០២៣ ៩៨៦ ២៤៥/០៧៨ ២៧២ ៧៨៥ អ៉ីម៉ែល៖ [email protected] គេហទំព័រ៖ www.cicfirm.com, ហ្វេសប៊ុកផេក៖ Cambodia International Cooperation Law Firm NJ