(បរទេស)៖ ទីភ្នាក់ងារស៊ើបអង្កេតសហព័ន្ធ (FBI) បានចេញសេចក្តីប្រកាសអាសន្នថ្មីមួយដែលត្រូវបានចុះផ្សាយដោយទស្សនាវដ្តី Forbes កាលពីថ្ងៃទី៥ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦ ដើម្បីព្រមានដល់អ្នកប្រើប្រាស់ស្មាតហ្វូននៅទូទាំងពិភពលោកឱ្យមានការប្រុងប្រយ័ត្នខ្ពស់បំផុតចំពោះការដំឡើងកម្មវិធី (Apps) មួយចំនួន។ ការព្រមាននេះផ្ដោតសំខាន់លើកម្មវិធីដែលត្រូវបានអភិវឌ្ឍដោយក្រុមហ៊ុនបរទេស ជាពិសេសក្រុមហ៊ុនដែលមានមូលដ្ឋាននៅក្នុងប្រទេសចិន ដែលត្រូវបានរកឃើញថាមានបង្កប់នូវហានិភ័យនៃការលួចយកទិន្នន័យឯកជន និងការតាមដានសកម្មភាពអ្នកប្រើប្រាស់ដោយខុសច្បាប់។

យោងតាមរបាយការណ៍របស់ FBI បញ្ហាប្រឈមធំៗមានពីរផ្នែកគឺ ការប្រមូលទិន្នន័យក្នុងកម្រិតឈ្លានពាន និងការបង្កប់មេរោគដែលពិបាករកឃើញ។ កម្មវិធីមួយចំនួនដែលកំពុងមានប្រជាប្រិយភាពខ្លាំង ត្រូវបានគេរកឃើញថាបានលួចប្រមូលព័ត៌មានផ្ទាល់ខ្លួនដូចជា ទីតាំងជាក់ស្ដែង បញ្ជីទំនាក់ទំនង និងសូម្បីតែសកម្មភាពចុចលើក្ដារចុច (Keystroke) ទោះបីជាអ្នកប្រើប្រាស់មិនបានបើកកម្មវិធីនោះប្រើក៏ដោយ។ FBI បានសង្កត់ធ្ងន់ថា កម្មវិធីទាំងនេះច្រើនតែបង្ខំឱ្យអ្នកប្រើប្រាស់ផ្ដល់សិទ្ធិចូលប្រើប្រាស់ (Permissions) ទាំងស្រុងទៅលើមុខងារក្នុងទូរសព្ទ បើមិនដូច្នោះទេ ពួកគេនឹងមិនអាចប្រើប្រាស់កម្មវិធីនោះបានឡើយ ដែលនេះគឺជាយុទ្ធសាស្ត្រក្នុងការឆក់យកទិន្នន័យឱ្យបានច្រើនបំផុតតាមដែលអាចធ្វើទៅបាន។

លើសពីនេះ អ្វីដែលគួរឱ្យបារម្ភបំផុតនោះគឺវត្តមាននៃកូដមេរោគ (Malicious Code) និង "ផ្លូវកាត់" (Backdoors) ដែលត្រូវបានរចនាឡើងដើម្បីពង្រីកសិទ្ធិចូលគ្រប់គ្រងឧបករណ៍របស់អ្នករងគ្រោះ។ មេរោគទាំងនេះអាចអនុញ្ញាតឱ្យជនខិលខូចបញ្ជាទូរសព្ទពីចម្ងាយ លួចយកលេខសម្ងាត់ធនាគារ ឬសូម្បីតែប្រើប្រាស់កាមេរ៉ា និងមីក្រូហ្វូនដើម្បីលួចស្ដាប់ការសន្ទនា។ FBI ក៏បានកត់សម្គាល់ផងដែរថា អ្នកប្រើប្រាស់ដែលទម្លាប់ដំឡើងកម្មវិធីពីប្រភពក្រៅ (Third-party app stores) គឺជាក្រុមដែលរងហានិភ័យខ្ពស់បំផុត ដោយសារកម្មវិធីទាំងនោះមិនត្រូវបានឆ្លងកាត់ការត្រួតពិនិត្យសុវត្ថិភាពតឹងរ៉ឹងដូចនៅលើ Apple App Store ឬ Google Play Store ឡើយ។

ដើម្បីការពារសុវត្ថិភាពឌីជីថល FBI បានផ្ដល់អនុសាសន៍ឱ្យអ្នកប្រើប្រាស់គ្រប់រូបគួរត្រួតពិនិត្យមើលប្រភពដើមនៃក្រុមហ៊ុនអភិវឌ្ឍន៍កម្មវិធីឱ្យបានច្បាស់លាស់ មុននឹងសម្រេចចិត្តទាញយក។ ប្រសិនបើកម្មវិធីណាមួយទាមទារសិទ្ធិចូលប្រើប្រាស់ច្រើនខុសពីធម្មតា (ឧទាហរណ៍ កម្មវិធីកែរូបថតតែទាមទារសិទ្ធិមើលបញ្ជីទំនាក់ទំនង ឬទីតាំង) អ្នកគួរតែលុបកម្មវិធីនោះចេញភ្លាមៗ។ ការរក្សាសុវត្ថិភាព និងការប្រុងប្រយ័ត្នចំពោះកម្មវិធីប្លែកៗដែលមិនសូវមានប្រភពច្បាស់លាស់ គឺជាវិធីសាស្ត្រដ៏ល្អបំផុតក្នុងការការពារឯកជនភាព និងទ្រព្យសម្បត្តិឌីជីថលរបស់អ្នកនៅក្នុងយុគសម័យដែលមានការគំរាមកំហែងកាន់តែខ្លាំងឡើងនេះ៕