(បរទេស)៖ ពិភពលោកបានឈានចូលដល់របត់សេដ្ឋកិច្ចថ្មីមួយ បន្ទាប់ពីក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាអវកាស SpaceX របស់លោក Elon Musk បានប្រកាសដាក់លក់ភាគហ៊ុនជាសាធារណៈលើកដំបូង (IPO) នៅលើទីផ្សារដោះដូរភាគហ៊ុន Nasdaq ដែលព្រឹត្តិការណ៍នេះបានជម្រុញឱ្យស្ថាបនិករូបនេះ ក្លាយជាមហាសេដ្ឋីប្រាក់លានលាន (Trillionaire) ដំបូងបង្អស់នៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រពិភពលោក។

យោងតាមរបាយការណ៍ពីទីភ្នាក់ងារសារព័ត៌មាន Reuters ក្រុមហ៊ុន SpaceX បានកំណត់តម្លៃភាគហ៊ុនក្នុងតម្លៃ ១៣៥ដុល្លារក្នុងមួយភាគហ៊ុន ដោយមានគោលដៅកៀរគរទុនឱ្យបានចំនួន ៧៥ពាន់លានដុល្លារ។ការបោះផ្សាយលក់មូលបត្រនេះ បានក្លាយជាការធ្វើ IPO ដ៏ធំបំផុតមិនធ្លាប់មាននៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រហិរញ្ញវត្ថុពិភពលោក ដោយបានបំបែកកំណត់ត្រាចាស់របស់ក្រុមហ៊ុនប្រេងយក្សអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត Saudi Aramco កាលពីឆ្នាំ ២០១៩។

ព្រឹត្តិការណ៍នេះបានធ្វើឱ្យតម្លៃទីផ្សារសរុបរបស់ក្រុមហ៊ុន SpaceX កើនឡើងដល់ជិត ១.៨ ទ្រីលាន (លានលាន) ដុល្លារ ដែលនាំឱ្យក្រុមហ៊ុនអវកាសមួយនេះហក់ចូលទៅក្នុងចំណោមក្រុមហ៊ុនសាធារណៈដែលមានតម្លៃបំផុតទាំង ១០នៅក្នុងសហរដ្ឋអាមេរិក ដើរទន្ទឹមគ្នាជាមួយក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាយក្សដូចជា Apple, Microsoft និង Nvidia ផងដែរ។

យោងតាមសន្ទស្សន៍មហាសេដ្ឋី Bloomberg (Bloomberg Billionaires Index) មុនពេលការធ្វើ IPO នេះ ទ្រព្យសម្បត្តិផ្ទាល់ខ្លួនរបស់លោក Elon Musk មានចំនួនប្រមាណ ៧១៦ ពាន់លានដុល្លារ​ ប៉ុន្តែដោយសារលោកកាន់កាប់ភាគហ៊ុនជិតពាក់កណ្តាលនៅក្នុងក្រុមហ៊ុន SpaceX តម្លៃភាគហ៊ុនថ្មីនេះបានធ្វើឱ្យតម្លៃទ្រព្យសម្បត្តិសរុបរបស់លោក (រួមបញ្ចូលទាំងភាគហ៊ុននៅក្នុងក្រុមហ៊ុនឡានអគ្គិសនី Tesla) ហក់ឡើងខ្ពស់រហូតដល់ប្រមាណ ១.១១ ទ្រីលានដុល្លារ។ផ្អែកលើការវិភាគរបស់អង្គការ Oxfam ទ្រព្យសម្បត្តិដ៏មហាសាលនេះមានទំហំធំជាងទ្រព្យសម្បត្តិសរុបរបស់ប្រជាជនក្រីក្របំផុតក្នុងពិភពលោករួមគ្នារហូតដល់ ៤៦% (ឬស្មើនឹងប្រមាណ ៣.៨ ពាន់លាននាក់)។

ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ឯកសារ IPO បានបង្ហាញថា លោក Elon Musk មិនបានលក់ភាគហ៊ុនផ្ទាល់ខ្លួនណាមួយចេញឡើយ។ លោកនៅតែបន្តរក្សាអំណាចគ្រប់គ្រងដាច់ខាតនៅក្នុងក្រុមហ៊ុន ដោយកាន់កាប់សិទ្ធិបោះឆ្នោតសម្រេចរហូតដល់ ៨២.៤% តាមរយៈប្រភេទភាគហ៊ុនពិសេស។ អ្វីដែលគួរឱ្យកត់សម្គាល់នោះគឺ តម្រូវការបញ្ជាទិញភាគហ៊ុនពីសំណាក់វិនិយោគិនមានការកើនឡើងយ៉ាងគំហុក ដោយមានការកក់ទិញលើសចំនួនកំណត់ (Oversubscribed) ជិតដល់ទៅ ៤ដង។ ការសម្រុកទិញនេះបានកើតឡើង បើទោះបីជា SpaceX បានរាយការណ៍ពីការខាតបង់ប្រាក់សុទ្ធចំនួន ៤.៩ ពាន់លានដុល្លារក្នុងឆ្នាំ ២០២៥ និងខាតបង់ ៤.៣ ពាន់លានដុល្លារទៀតនៅក្នុងត្រីមាសទីមួយនៃឆ្នាំ ២០២៦ នេះក៏ដោយ។

អ្នកជំនាញផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុបានពន្យល់ថា វិនិយោគិនមិនបានផ្តោតលើការខាតបង់បច្ចុប្បន្ននោះទេ ប៉ុន្តែពួកគេកំពុងភ្នាល់លើអនាគតដ៏រឹងមាំរបស់ SpaceX ក្នុងការគ្រប់គ្រងទីផ្សារបង្ហោះរ៉ុក្កែតពាណិជ្ជកម្ម ការពង្រីកបណ្តាញអ៊ីនធឺណិតរំលែក Starlink យ៉ាងគំហុកជុំវិញពិភពលោក ក៏ដូចជាកិច្ចសន្យាយោធា និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធបញ្ញាសិប្បនិម្មិត (AI) ដ៏មានសក្តានុពល។ ការឈានដល់តំណែងជាសេដ្ឋីប្រាក់លានលានដំបូងគេរបស់លោក Elon Musk បានបង្កើតឱ្យមានការជជែកដេញដោលគ្នាយ៉ាងក្តៅគគុកនៅលើបណ្តាញសង្គម និងក្នុងចំណោមអ្នកសេដ្ឋកិច្ច។ ក្រុមអ្នកគាំទ្របានលើកឡើងថា លោក Musk​សមនឹងទទួលបានវាដោយសារតែការបង្កើតនវានុវត្តន៍ជួយសង្គ្រោះពិភពលោក ចំណែកឯក្រុមអ្នករិះគន់​និងអង្គការសង្គមស៊ីវិលបានបង្ហាញក្តីបារម្ភអំពីអតុល្យភាពសេដ្ឋកិច្ច និងអំណាចផ្តាច់មុខរបស់បុគ្គលម្នាក់ដែលអាចមានឥទ្ធិពលលើសពីប្រទេសមួយចំនួនទៅទៀត៕