(ហូជីមិញ)៖ វិញ្ញាសាផ្នែកអក្សរសាស្ត្រក្នុងសម័យប្រឡងសញ្ញាបត្រមធ្យមសិក្សាទុតិយភូមិ (បាក់ឌុប) ថ្នាក់ជាតិឆ្នាំ ២០២៦ របស់ប្រទេសវៀតណាម បានក្លាយជាប្រធានបទក្តៅគគុក និងមានការជជែកដេញដោលគ្នាយ៉ាងខ្លាំងពេញផ្ទៃប្រទេស បន្ទាប់ពីក្រសួងអប់រំបានដាក់សំណួរតែងសេចក្តីបែបពិភាក្សា (Social Argument) មួយ សួរទៅកាន់បេក្ខជនជាង ១.២ លាននាក់ថា៖ «តើធ្វើដូចម្តេចដើម្បីឱ្យប្រទេសវៀតណាមមាន Steve Jobs ផ្ទាល់ខ្លួន?»។

នៅក្នុងវិញ្ញាសារយៈពេល ១២០នាទីនេះ ផ្នែកតែងសេចក្តីបានលើកយកឈ្មោះស្ថាបនិកបច្ចេកវិទ្យាល្បីៗលំដាប់ពិភពលោកចំនួន ៣រូប រួមមាន លោក Steve Jobs, Mark Zuckerberg និង Elon Musk ដោយពណ៌នាថាពួកគេជាបុគ្គលដែលបានផ្លាស់ប្តូរពិភពលោកតាមរយៈការបង្កើតថ្មីផ្នែកបច្ចេកវិទ្យា។ បន្ទាប់មក វិញ្ញាសាបានតម្រូវឱ្យសិស្សានុសិស្សសរសេរអត្ថបទខ្លីមួយ បង្ហាញពីទស្សនៈរបស់យុវជនក្នុងការជម្រុញ និងបណ្តុះបណ្តាលធនធានមនុស្សឱ្យក្លាយជាអ្នកបង្កើតថ្មី (Innovators) ដ៏អស្ចារ្យសម្រាប់ប្រទេសជាតិ។ ការផ្លាស់ប្តូរទម្រង់វិញ្ញាសាចេញពីកំណាព្យ ឬអក្សរសិល្ប៍បុរាណ មកជាប្រធានបទបែបបច្ចេកវិទ្យា និងម៉ាក្រូសេដ្ឋកិច្ចនេះ បានបង្កើតឱ្យមានទស្សនៈចម្រុះពីសំណាក់អ្នកជំនាញអប់រំ សិស្សានុសិស្ស និងសាធារណជន៖

១៖ ការគាំទ្រចំពោះគំនិតច្នៃប្រឌិត៖ លោក Le Anh Vinh ប្រធានវិទ្យាស្ថានវិទ្យាសាស្ត្រអប់រំវៀតណាម បានកោតសរសើរថា នេះជាសំណួរបើកទូលាយដ៏ល្អមួយ ដែលជម្រុញឱ្យសិស្សចេះគិតគូរពីប្រព័ន្ធអប់រំ បរិយាកាសសង្គម និងគោលនយោបាយគាំទ្រដល់ការបង្កើតថ្មី។ វាស្របពេលដែលរដ្ឋាភិបាលវៀតណាមកំពុងរុញច្រានខ្លាំងលើវិស័យឧស្សាហកម្ម semiconductor, បញ្ញាសិប្បនិម្មិត (AI) និងបច្ចេកវិទ្យាកម្រិតខ្ពស់។
២៖ ការព្រួយបារម្ភពីគម្លាតឱកាស៖ អ្នកវិភាគអប់រំមួយចំនួនបានចោទសួរអំពី «ភាពយុត្តិធម៌» នៃវិញ្ញាសា ដោយលើកឡើងថា សិស្សានុសិស្សនៅតាមតំបន់ភ្នំដាច់ស្រយាល ប្រហែលជាមិនមានឱកាសទទួលបានព័ត៌មាន ឬយល់ដឹងពីជីវិតរបស់មហាសេដ្ឋីបច្ចេកវិទ្យាបរទេសបានស៊ីជម្រៅ ដូចសិស្សដែលរស់នៅតាមទីក្រុងធំៗដូចជា ហាណូយ និងហូជីមិញនោះទេ។
៣៖ ទស្សនៈផ្ទុយ និងការរិះគន់លើពាក្យពេចន៍៖ គ្រូបង្រៀនមួយចំនួនយល់ថា ការប្រើឃ្លា «Steve Jobs របស់វៀតណាម» អាចធ្វើឱ្យយុវជនយល់ច្រឡំថាត្រូវតែចម្លងតាមគំរូអ្នកដទៃ។ ពួកគេយល់ថា ការអប់រំគួរតែបង្កើតអ្នកគិតឯករាជ្យដែលដោះស្រាយបញ្ហាជាក់ស្តែងក្នុងប្រទេស ជាជាងការព្យាយាមបង្កើត «កំណែចម្លង» របស់បុគ្គលល្បីណាម្នាក់។

ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ក្រសួងអប់រំ និងបណ្តុះបណ្តាលវៀតណាមបានពន្យល់ថា សំណួរនេះមិនមែនតម្រូវឱ្យសិស្សរៀបរាប់ពីជីវប្រវត្តិរបស់ Steve Jobs នោះទេ ប៉ុន្តែឈ្មោះទាំងនេះគ្រាន់តែជានិមិត្តរូបតំណាងឱ្យ «ស្មារតីច្នៃប្រឌិត និងការបង្កើតថ្មី» តែប៉ុណ្ណោះ។ បេក្ខជនដែលហ៊ានសរសេរវែកញែកផ្ទុយ (Counter-argument) ដោយលើកឡើងថាមិនបាច់មាន Steve Jobs ទីពីរ តែត្រូវអភិវឌ្ឍខ្លួនតាមសក្តានុពលផ្ទាល់ខ្លួន ក៏នៅតែអាចទទួលបានពិន្ទុខ្ពស់ឱ្យតែមានការវែកញែកសមហេតុផល។ ការប្រឡងបាក់ឌុបថ្នាក់ជាតិនេះ គឺជាព្រឹត្តិការណ៍ដ៏ធំប្រចាំឆ្នាំរបស់វៀតណាម ដើម្បីយកលទ្ធផលទៅសម្រេចការបញ្ជប់ការសិក្សា និងជាគ្រឹះក្នុងការជ្រើសរើសចូលសាកលវិទ្យាល័យ ដោយលទ្ធផលផ្លូវការនឹងត្រូវប្រកាសនៅថ្ងៃទី១ ខែកក្កដា ខាងមុខ៕