(បរទេស)៖ ការបោះផ្សាយលក់មូលបត្រជាសាធារណៈលើកដំបូង (IPO) ជាប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់ក្រុមហ៊ុន SpaceX កាលពីថ្ងៃទី១២ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៦ មិនត្រឹមតែបានរុញច្រានលោក Elon Musk ឱ្យក្លាយជាមហាសេដ្ឋីប្រាក់ទ្រីលាន (Trillionaire) ដំបូងគេនៅលើលោកនោះទេ ប៉ុន្តែវាក៏បានបង្កើតរលកមហាសេដ្ឋីប្រាក់ប៊ីលាន (Billionaire) ថ្មីៗមួយក្រុមផងដែរ។ នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់បណ្តាញព័ត៌មានហិរញ្ញវត្ថុ CNBC នៅថ្ងៃទី១៩ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៦។

ក្រោយការបើកជួញដូរជាផ្លូវការនៅលើផ្សារភាគហ៊ុន Nasdaq ក្រោមនិមិត្តសញ្ញា SPCX តម្លៃភាគហ៊ុនរបស់ SpaceX បានហក់ឡើងដល់ប្រមាណ ១៨៥ ដុល្លារក្នុងមួយភាគហ៊ុន (កើនឡើង ៣៧% ធៀបនឹងតម្លៃកាលពី IPO គឺ ១៣៥ ដុល្លារ) ដែលធ្វើឱ្យតម្លៃទីផ្សារសរុប (Market Cap) របស់ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ឯកជនមួយនេះ ហក់ឡើងដល់ទៅ ២,៤៣ ទ្រីលានដុល្លារអាមេរិក។

ផ្អែកលើការវិភាគទិន្នន័យពី FactSet និងឯកសារប្រកាសទ្រព្យសម្បត្តិ (S-1 Filings) មហាសេដ្ឋីលំដាប់ពិភពលោកថ្មីៗ និងស្ថាប័នវិនិយោគដំបូងៗដែលកើបលុយបានច្រើនជាងគេពីការហក់ឡើងនៃភាគហ៊ុន SpaceX រួមមាន៖

០១) លោក Antonio Gracias និងមូលនិធិ Valor Equity Partners (ប្រមាណ ៩៦,៦ ពាន់លានដុល្លារ)៖ ក្នុងនាមជាសម្ព័ន្ធមិត្តយូរឆ្នាំរបស់លោក Elon Musk និងជាសមាជិកក្រុមប្រឹក្សាភិបាល SpaceX ក្រុមហ៊ុនវិនិយោគរបស់លោកបានក្តោបក្តាប់ចំណែកភាគហ៊ុនស្ថាប័នធំជាងគេបង្អស់ (ក្រៅពីលោក Elon Musk)។ ទោះបីជាទ្រព្យសម្បត្តិមួយផ្នែកធំជាប្រាក់របស់អតិថិជនក៏ដោយ ប៉ុន្តែផលចំណេញផ្ទាល់ខ្លួនរបស់លោកមានទំហំធំធេងមហាសាល។

០២) លោក Luke Nosek (ប្រមាណ ៦,៣ ពាន់លានដុល្លារ)៖ សហស្ថាបនិកក្រុមហ៊ុន PayPal រូបនេះ បានធ្វើការសម្រេចចិត្តដ៏ល្បីល្បាញបំផុតក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ ដោយបានបោះទុនវិនិយោគ ២០ លានដុល្លារទៅក្នុង SpaceX តាំងពីឆ្នាំ ២០០៨ (កំឡុងពេលក្រុមហ៊ុនជិតក្ស័យធន)។ ការអត់ធ្មត់រង់ចាំជិត ២ ទសវត្សរ៍ បានមកវិញនូវទ្រព្យសម្បត្តិរាប់ពាន់លានដុល្លារ។

០៣) លោកស្រី Gwynne Shotwell (ប្រមាណ ២,៤ ពាន់លានដុល្លារ)៖ ប្រធាន និងជាប្រធានប្រតិបត្តិការ (COO) របស់ SpaceX ដែលជាអ្នកដឹកនាំគ្រប់គ្រង និងអនុវត្តរាល់ចក្ខុវិស័យរបស់លោក Elon Musk ឱ្យក្លាយជាការពិត។ លោកស្រីបានឈានជើងចូលជាមហាសេដ្ឋីលំដាប់កំពូល តាមរយៈការកាន់កាប់ភាគហ៊ុនប្រភេទ Class A និង Class B របស់ក្រុមហ៊ុន។

០៤) លោក Bret Johnsen (ប្រមាណ ១,២ ទៅ ១,៤ ពាន់លានដុល្លារ)៖ នាយកប្រតិបត្តិផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុ (CFO) ដែលបានបម្រើការងារតាំងពីឆ្នាំ ២០១១។ លោកបានឈានជើងចូលក្នុងបញ្ជីមហាសេដ្ឋីប្រាក់ប៊ីលានជាផ្លូវការ ចាប់តាំងពីថ្ងៃដំបូងនៃការបើកជួញដូរភាគហ៊ុន តាមរយៈការកាន់កាប់ភាគហ៊ុនប្រភេទ Class A ជាង ៩ លានភាគហ៊ុន។

ការធ្វើ IPO របស់ SpaceX ត្រូវបានកត់ត្រាចូលជាការបោះផ្សាយលក់ភាគហ៊ុនធំបង្អស់ក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រហិរញ្ញវត្ថុពិភពលោក ដោយប្រមូលទុនបានចន្លោះពី ៧៥ ទៅ ៨៦ ពាន់លានដុល្លារ។ ជោគជ័យដ៏មហាសាលនេះ បានបង្ហាញឱ្យឃើញថា ចក្ខុវិស័យក្នុងការធ្វើដំណើរទៅកាន់ភពអង្គារ (Mars) និងការបង្កើតប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណិតរំដោះផ្ទៃមេឃ Starlink មិនមែនជាការយល់សប្តិឡើយ ប៉ុន្តែវាជាម៉ាស៊ីនបង្កើតទ្រព្យសម្បត្តិដ៏មានឥទ្ធិពលបំផុតក្នុងសតវត្សរ៍ទី២១ នេះ៕