បច្ចេកវិទ្យា AI អាចឱ្យមនុស្ស «ជជែកជាមួយសត្វ» ក្នុងពេលឆាប់ៗខាងមុខនេះ ប៉ុន្តែអ្នកជំនាញបារម្ភពីការរំលោភលើ «សិទ្ធិឯកជនភាព» និងគ្រោះថ្នាក់ដល់ធម្មជាតិ
07-09-2026 09:57
(បរទេស)៖ ការរីកចម្រើនយ៉ាងឆាប់រហ័សនៃបច្ចេកវិទ្យាបញ្ញាសិប្បនិម្មិត (AI) កំពុងបើកផ្លូវឱ្យមនុស្សជាតិអាចយល់ និងធ្វើការទាក់ទងជាមួយសត្វបានក្នុងពេលឆាប់ៗខាងមុខនេះ។ យ៉ាងណាមិញ ក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវ និងអ្នកជំនាញជាច្រើនបានចេញមុខព្រមានថា ការប្រើប្រាស់ AI លើប្រព័ន្ធសំឡេងសត្វ អាចបង្កឱ្យមានការរំលោភលើ «សិទ្ធិឯកជនភាព» របស់ពួកវា និងបង្កើតជាហានិភ័យធ្ងន់ធ្ងរដល់ពិភពធម្មជាតិ។
ម៉ូឌែល Machine Learning កំពុងត្រូវបានគេប្រើប្រាស់ដើម្បីកត់ត្រា ប្រមូលផ្តុំ និងបង្កើតសំឡេងតម្រាប់តាមការទាក់ទងគ្នារបស់សត្វ។ អ្នកស្រាវជ្រាវរំលេចថា បច្ចេកវិទ្យានេះជួយឱ្យមនុស្សយល់ដឹងកាន់តែស៊ីជម្រៅអំពីជីវិតសត្វ។
ទោះជាយ៉ាងណា អត្ថបទស្រាវជ្រាវមួយដែលត្រូវបានចុះផ្សាយក្នុងទស្សនាវដ្តី Springer Nature បានគូសបញ្ជាក់ថា ការប្រមូលទិន្នន័យលើការបញ្ចេញសំឡេង និងការផ្លាស់ទីរបស់សត្វ គឺជាការមើលរំលងនូវហានិភ័យផ្នែកសីលធម៌ដ៏សំខាន់មួយ នោះគឺ «ការរំលោភលើសិទ្ធិឯកជនភាពរបស់សត្វ»។ អត្ថបទនោះបានបន្ថែមថា សត្វជាច្រើនមានជីវិតសង្គមដ៏ស្មុគស្មាញ ហើយពួកវាក៏មានការប្រុងប្រយ័ត្នលើរូបរាង ឬការបង្ហាញខ្លួនចំពោះសត្វដទៃផងដែរ។
ការព្រួយបារម្ភចម្បងមួយទៀតគឺការប្រើប្រាស់បច្ចេកទេស «Playback» ដែលជាការចាក់ផ្សាយឡើងវិញនូវសំឡេងសត្វដែលបានកត់ត្រាទុកនៅក្នុងព្រៃ។ លោក Vittorio Baglione ជីវវិទូដែលបានសិក្សាពីសំឡេងក្អែក CARRION បានរកឃើញថា AI អាចជួយបំបែកប្រភេទសំឡេងស្រែកហៅគ្នាឱ្យមកជួយការពារសំបុកបានយ៉ាងទាន់ហន់។ ប៉ុន្តែលោកបានព្រមានថា បច្ចេកវិទ្យានេះអាចត្រូវបានព្រានប្រមាញ់ ឬជនខិលខូចយកទៅប្រើប្រាស់ខុស ដោយការចាក់សំឡេងបោកបន្លំដើម្បីទាក់ទាញសត្វមកកាប់សម្លាប់។
លោក César Rodríguez-Garavito នាយកកម្មវិធី More-Than-Human Life (MOTH) នៅសាកលវិទ្យាល័យ New York បានពន្យល់ថា ការប្រើប្រាស់ Playback គឺជាការទាញយកផលប្រយោជន៍ពី «ទំនុកចិត្ត» របស់សត្វលើសំឡេងជាក់លាក់ណាមួយ ដើម្បីបង្ខំឱ្យពួកវាធ្វើសកម្មភាពតាមចិត្តមនុស្ស។ វាអាចបង្កើតជាភាពតានតឹង (Stress) បំផ្លាញបរិស្ថានសង្គមរបស់ពួកវា និងបង្កឱ្យមានជម្លោះរវាងសត្វ និងសត្វ។
នៅក្នុងឆ្នាំ២០០៧ អ្នកប្រាជ្ញខាងសត្វវិទ្យា លោកស្រី Katy Payne បានសារភាពថា លោកស្រីបានធ្វើឱ្យដំរីមួយក្បាលរងទុក្ខវេទនាយ៉ាងខ្លាំង តាមរយៈការចាក់សំឡេងកត់ត្រានៃតារបស់វាដែលបានស្លាប់បាត់បង់ជីវិតទៅហើយ។
ទោះបីជាមានការព្រួយបារម្ភផ្នែកសីលធម៌ និងសុវត្ថិភាពយ៉ាងណាក៏ដោយ ការស្រាវជ្រាវលើវិស័យនេះនៅតែបន្តទៅមុខយ៉ាងលឿន។ បច្ចុប្បន្ន មានប្រាក់រង្វាន់ចំនួន ១០ លានដុល្លារ សម្រាប់គម្រោង Coller Doolittle Challenge ដែលអាចបង្កើតការទាក់ទងគ្នាជាមួយសត្វ ដោយសត្វនោះមិនដឹងខ្លួនថា វាកំពុងទាក់ទងជាមួយមនុស្សឡើយ។
លោក Jeremy Coller មហាសេដ្ឋី និងជាអ្នកឧបត្ថម្ភគម្រោងនេះ បានថ្លែងនៅក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ប្រគល់រង្វាន់កាលពីខែមិថុនាថា ដោយសារតែល្បឿននៃការអភិវឌ្ឍ AI មានភាពរហ័សរហួន លោកមានជំនឿចិត្តយ៉ាងមុតមាំថា មនុស្សជាតិនឹងអាចដោះស្រាយ និងបំបែកកូដភាសារបស់សត្វបាននៅក្នុងឆ្នាំ២០៣០៕






