* Elon Musk ប្តេជ្ញាបង្កើនផលិតកម្មរថយន្ត Tesla នៅចិន ខណៈរោងចក្រសៀងហៃប្រគល់រថយន្តជាង ៨១០,០០០ គ្រឿងក្នុងរយៈពេល ១០ខែ
* ប្រទេសកំពូលទាំង១០ ដែលបង្កការបំពុលមហាសមុទ្រដោយសំណល់ប្លាស្ទិក
* អាមេរិកបើកការស៊ើបអង្កេតព្រហ្មទណ្ឌលើ OpenAI ជុំវិញការសង្ស័យថា AI ជ្រៀតចូលប្រព័ន្ធធនាគារ
* ម្ចាស់មកុដ Miss Universe Vietnam 2026 ត្រូវបានដកតំណែង ក្រោយគ្រងមកុដបាន ៦សប្តាហ៍ ដោយសាររំលោភកិច្ចព្រមព្រៀង

ស្វែងយល់ពីសំណុំរឿងក្តៅគគុករបស់ Nvidia ទាំងករណីរត់ពន្ធឈីប AI ទៅចិន និងការស៊ើបអង្កេតរឿងប្រឆាំងភាពផ្តាច់មុខ

19-11-2026 14:41

(ភ្នំពេញ)៖ នៅក្នុងពិភពបច្ចេកវិទ្យាបច្ចុប្បន្ន គ្មានក្រុមហ៊ុនណាមួយដែលស្ថិតនៅក្រោមភ្លើងបំភ្លឺដ៏ក្តៅគគុកដូចជាក្រុមហ៊ុន Nvidia នោះឡើយ។ ក្នុងនាមជាអធិរាជបន្ទះឈីប AI ដែលក្តោបក្តាប់ទីផ្សារសកលជាង ៨០% ទៅ ៩០% Nvidia មិនត្រឹមតែជាខួរក្បាលនៃបដិវត្តន៍បញ្ញាសិប្បនិម្មិតប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងបានក្លាយជាគោលដៅនៃការស៊ើបអង្កេតយ៉ាងតឹងរ៉ឹងពីសំណាក់រដ្ឋាភិបាលសហរដ្ឋអាមេរិកផងដែរ។

សំណុំរឿងក្តៅគគុកទាំងនេះត្រូវបានបែងចែកជា ២ មុខព្រួញធំៗ៖ (១) ការស៊ើបអង្កេតលើការរំលោភបម្រាមនាំចេញ និងការរត់ពន្ធឈីប AI ទៅកាន់ប្រទេសចិន និង (២) ការស៊ើបអង្កេតលើការរំលោភច្បាប់ប្រឆាំងភាពផ្តាច់មុខ (Antitrust)។

មុខព្រួញទី១៖ ការស៊ើបអង្កេតលើការរត់ពន្ធឈីប AI ទៅប្រទេសចិន និងច្រករបៀងអន្តរការី

១. ចំណុចចាប់ផ្តើម និងស្ថាប័នដឹកនាំ
ការតាមដានបានចាប់ផ្តើមតាំងពីចុងឆ្នាំ ២០២៣ ភ្លាមៗបន្ទាប់ពីរដ្ឋាភិបាលអាមេរិកដាក់ចេញបម្រាមរឹតបន្តឹងការនាំចេញបន្ទះឈីបកម្រិតខ្ពស់ (ដូចជា H100 និង A100) ទៅកាន់ប្រទេសចិន។ ការស៊ើបអង្កេតបានឈានដល់កម្រិតក្តៅគគុកនៅចុងឆ្នាំ ២០២៤ និងបន្តរហូតមកដល់ឆ្នាំ ២០២៥–២០២៦ ក្រោមការដឹកនាំរបស់ ក្រសួងពាណិជ្ជកម្មអាមេរិក (BIS) សហការជាមួយ ក្រសួងយុត្តិធម៌ (DOJ) និង ការិយាល័យស៊ើបអង្កេតសហព័ន្ធ (FBI)។

២. វិធីសាស្ត្រស៊ើបអង្កេត និងប្រមូលភស្តុតាង
ភ្នាក់ងារស៊ើបអង្កេតអាមេរិកបានប្រើប្រាស់យន្តការសំខាន់ៗដើម្បីតាមដានលំហូរបន្ទះឈីប៖
- ការធ្វើសវនកម្មខ្សែច្រវាក់ផ្គត់ផ្គង់ ៖ ត្រួតពិនិត្យវិក្កយបត្រ ឯកសារគយ និងលេខសម្គាល់បន្ទះឈីប (Serial Numbers) ដែលចេញពីរោងចក្រផលិតម៉ាស៊ីនមេ (Servers)។
- ការចុះត្រួតពិនិត្យដល់ទីតាំង ៖ សហការជាមួយអាជ្ញាធរប្រទេសទីបី (ជាពិសេសសិង្ហបុរី និងម៉ាឡេស៊ី) ដើម្បីចុះពិនិត្យមើលផ្ទាល់នៅតាមមជ្ឈមណ្ឌលទិន្នន័យ (Data Centers) ថាតើឈីបដែលបញ្ជាទិញរួច ពិតជាស្ថិតនៅទីនោះមែន ឬត្រូវបានដឹកបន្តទៅប្រទេសចិន។
- ការចេញដីកាកោះហៅ ៖ សាកសួរបុគ្គលិកផ្នែកលក់ និងក្រុមហ៊ុនចែកចាយអំពីអត្តសញ្ញាណរបស់អតិថិជនចុងក្រោយ (End-users)។

៣. ក្រុមហ៊ុន និងតួអង្គពាក់ព័ន្ធសំខាន់ៗ
- Super Micro Computer (Supermicro)៖ ក្រុមហ៊ុនផលិតម៉ាស៊ីនមេខ្នាតយក្សរបស់អាមេរិក និងជាដៃគូជិតស្និទ្ធរបស់ Nvidia ដែលត្រូវបាន DOJ និងក្រសួងពាណិជ្ជកម្មស៊ើបអង្កេតលើការដឹកជញ្ជូនម៉ាស៊ីនមេបំពាក់ឈីប Nvidia ទៅកាន់ក្រុមហ៊ុនដែលមានទំនាក់ទំនងជាមួយចិន។
- ក្រុមហ៊ុនអន្តរការីនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ (រួមទាំង Megaspeed)៖ ក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យានៅសិង្ហបុរី និងម៉ាឡេស៊ី ដែលរងការសង្ស័យថាជា «ស្ពានកណ្តាល» ទិញឈីប Nvidia រាប់ពាន់ដើម រួចបង្វែរទិសដៅ ឬជួលកម្លាំងគណនា (Cloud Compute) ឱ្យក្រុមហ៊ុនចិន។
- ក្រុមហ៊ុន AI ចិន DeepSeek៖ ការបញ្ចេញម៉ូដែល AI ដ៏មានឥទ្ធិពលរបស់ DeepSeek នៅដើមឆ្នាំ ២០២៥ បានជំរុញឱ្យអាមេរិកបើកការស៊ើបអង្កេតបន្ទាន់ ដើម្បីស្រាវជ្រាវរកប្រភពនៃបន្ទះឈីប Nvidia H100/H800 ដែលក្រុមហ៊ុនចិនមួយនេះទទួលបានតាមរយៈក្រុមហ៊ុននៅសិង្ហបុរី។
- ក្រុមហ៊ុន Dell និង Asus៖ ត្រូវបាន Nvidia ស្នើឱ្យជួយធ្វើការត្រួតពិនិត្យអតិថិជនរបស់ខ្លួនយ៉ាងតឹងរ៉ឹង ដើម្បីធានាថាម៉ាស៊ីនមេមិនធ្លាក់ដល់ដៃឈ្មួញកណ្តាលចិន។

៤. លទ្ធផលដែលទទួលបាន
- ការចាប់ខ្លួន និងការចោទប្រកាន់៖ អាជ្ញាធរសិង្ហបុរី (ក្រោមកិច្ចសហការជាមួយអាមេរិក) បានចាប់ខ្លួន និងចោទប្រកាន់បុគ្គលពាក់ព័ន្ធមួយចំនួនពីបទក្លែងបន្លំឯកសារដឹកជញ្ជូនម៉ាស៊ីនមេបំពាក់ឈីប Nvidia ទៅកាន់ម៉ាឡេស៊ី មុននឹងបន្តទៅចិន។
- ការដាក់បញ្ចូលក្នុងបញ្ជីខ្មៅ ៖ ក្រសួងពាណិជ្ជកម្មអាមេរិកបានដាក់ទណ្ឌកម្មបិទខ្ទប់ក្រុមហ៊ុនអន្តរការីនៅចិន និងអាស៊ីជាច្រើន មិនឱ្យធ្វើពាណិជ្ជកម្មជាមួយក្រុមហ៊ុនអាមេរិក។
- ភាពតានតឹងផ្ទៃក្នុងនៅ Nvidia៖ ទោះបីជា Nvidia អះអាងថាខ្លួនគោរពច្បាប់យ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់ក៏ដោយ ក៏សម្ពាធផ្លូវច្បាប់ទាំងនេះបានបង្កឱ្យមានភាពតានតឹងផ្ទៃក្នុងយ៉ាងខ្លាំងរវាង Jensen Huang (ដែលចង់រក្សាទីផ្សារ និងកំណើនលក់) និង ក្រុមប្រឹក្សាភិបាល ដែលព្រួយបារម្ភពីហានិភ័យផ្លូវច្បាប់ និងទណ្ឌកម្មធ្ងន់ធ្ងរពីរដ្ឋាភិបាលអាមេរិក។

មុខព្រួញទី២៖ ការស៊ើបអង្កេតលើការរំលោភច្បាប់ប្រឆាំងភាពផ្តាច់មុខ (Antitrust)

១. ចំណុចចាប់ផ្តើម និងដីកាកោះផ្លូវការ
- ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៤៖ ក្រសួងយុត្តិធម៌អាមេរិក (DOJ) និងគណៈកម្មការពាណិជ្ជកម្មសហព័ន្ធ (FTC) បានបែងចែកភារកិច្ចគ្នាស៊ើបអង្កេតក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យា AI ធំៗ ដោយ DOJ ទទួលបន្ទុកស៊ើបអង្កេតលើ Nvidia។
- ថ្ងៃទី៣ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៤៖ DOJ បានចេញ ដីកាកោះផ្លូវការ ទៅកាន់ Nvidia និងក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាពាក់ព័ន្ធ ដើម្បីប្រមូលភស្តុតាងជាផ្លូវការ។

២. ការចោទប្រកាន់ និងវិធីសាស្ត្រស៊ើបអង្កេត
DOJ កំពុងស៊ើបអង្កេតលើចំណុចរសើបចំនួន ៣៖
- ការដាក់ទណ្ឌកម្មលើអតិថិជន៖ ពិនិត្យមើលថាតើ Nvidia បានប្រើប្រាស់អំណាចទីផ្សាររបស់ខ្លួន ដើម្បីដំឡើងថ្លៃឈីប ឬកាត់បន្ថយការផ្គត់ផ្គង់ដល់អតិថិជនណាដែលហ៊ានទិញឈីបពីគូប្រជែង (ដូចជា AMD ឬ Intel) ដែរឬទេ។
- ការបង្ខំឱ្យប្រើប្រព័ន្ធផ្ទាល់ខ្លួន ៖ ស៊ើបអង្កេតថាតើ Nvidia បានបង្ខំឱ្យអតិថិជនដែលទិញឈីប GPU ត្រូវតែទិញឧបករណ៍បណ្តាញ និងប្រើប្រាស់សូហ្វវែរ CUDA របស់ខ្លួនទាំងស្រុង ដើម្បីរារាំងមិនឱ្យអតិថិជនងាកទៅប្រើប្រព័ន្ធរបស់ក្រុមហ៊ុនផ្សេងបាន។
- ការទិញយកក្រុមហ៊ុន Run:ai ៖ ស៊ើបអង្កេតលើកិច្ចព្រមព្រៀងទិញយកក្រុមហ៊ុន AI Startup របស់អ៊ីស្រាអែលឈ្មោះ Run:ai ក្នុងតម្លៃ ៧០០ លានដុល្លារ ថាតើជាយុទ្ធសាស្ត្រកម្ចាត់គូប្រជែង និងក្តោបក្តាប់ការគ្រប់គ្រងធនធាន GPU ឬយ៉ាងណា។

៣. លទ្ធផលបច្ចុប្បន្ន
ខណៈដែលអាជ្ញាធរសហភាពអឺរ៉ុប (EU) បានអនុម័តឱ្យ Nvidia ទិញយក Run:ai ដោយគ្មានលក្ខខណ្ឌកាលពីចុងឆ្នាំ ២០២៤ ប៉ុន្តែនៅសហរដ្ឋអាមេរិក DOJ នៅតែបន្តការស៊ើបអង្កេតយ៉ាងស៊ីជម្រៅ លើកិច្ចសន្យាផ្គត់ផ្គង់ឈីប និងការកំណត់តម្លៃរបស់ Nvidia ជាមួយក្រុមហ៊ុន Cloud យក្សដូចជា Microsoft, Google និង Amazon។

សរុបជារួម ការស៊ើបអង្កេតទាំងពីរមុខព្រួញរបស់រដ្ឋាភិបាលអាមេរិក បង្ហាញឱ្យឃើញថា បន្ទះឈីប AI របស់ Nvidia បានក្លាយជាទ្រព្យសម្បត្តិយុទ្ធសាស្ត្រដែលមានឥទ្ធិពលលើសពីក្របខ័ណ្ឌពាណិជ្ជកម្មធម្មតា។ ម៉្យាងអាមេរិកត្រូវធានាថាបច្ចេកវិទ្យានេះមិនធ្លាក់ដល់ដៃគូប្រជែងភូមិសាស្ត្រនយោបាយ (ចិន) ហើយម៉្យាងទៀតអាមេរិកក៏មិនអាចបណ្តោយឱ្យក្រុមហ៊ុនតែមួយក្តោបក្តាប់អំណាចទីផ្សារ AI សកលដោយគ្មានការត្រួតពិនិត្យនោះដែរ៕