ចំណេះដឹងទូទៅ៖ ការលើកទម្ងន់នៅក្នុងវ័យចាស់ ធ្វើឲ្យអាយុកាន់តែវែង និងសុខភាពកាន់តែល្អ
27-07-2026 18:50
(ភ្នំពេញ)៖ ការសិក្សាស្រាវជ្រាវវេជ្ជសាស្ត្រ និងវិទ្យាសាស្ត្រកីឡា ចុងក្រោយបង្អស់ បានប្តូរទស្សនៈចាស់ៗចោល ដោយបានបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់ថា ការហ្វឹកហាត់លើកទម្ងន់ (Resistance/Strength Training) ក្នុងវ័យជរា មិនត្រឹមតែមានសុវត្ថិភាពប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែជា «ថ្នាំទិព្វ» ដ៏មានប្រសិទ្ធភាពបំផុតក្នុងការថែរក្សាសុខភាពសាច់ដុំ និងពន្យារអាយុជីវិត។ នេះបើតាមលោកវេជ្ជបណ្ឌិត លុយ សមសក្តិ។
ខាងក្រោមនេះជាចំណុចសំខាន់ៗ ដែលការស្រាវជ្រាវចុងក្រោយបានរកឃើញ៖
១. ការពារ និងស្តារជំងឺបាត់បង់សាច់ដុំ (Sarcopenia)
នៅពេលមនុស្សយើងចូលដល់វ័យជរា រាងកាយនឹងបាត់បង់ម៉ាសសាច់ដុំ និងកម្លាំងដោយធម្មជាតិ (ហៅថា Sarcopenia)។ ការសិក្សាបានបង្ហាញថា មនុស្សចាស់ (សូម្បីតែអ្នកមានអាយុ ៨០ ឬ ៩០ ឆ្នាំឡើង) នៅតែមានសមត្ថភាពបង្កើតកោសិកាសាច់ដុំថ្មីបាន នៅពេលពួកគាត់ធ្វើលំហាត់ប្រាណលើកទម្ងន់ជាប្រចាំ។ ផលប្រយោជន៍ នោះគឺវាកាត់បន្ថយហានិភ័យនៃការដួល ការបាក់ឆ្អឹង និងជួយឱ្យពួកគាត់អាចធ្វើសកម្មភាពប្រចាំថ្ងៃ (ដូចជាដើរ ឡើងជណ្តើរ ឬក្រោកឈរ) ដោយខ្លួនឯងបាន។
២. កាត់បន្ថយអត្រាស្លាប់ និងពន្យារអាយុជីវិត (Longevity)
ការសិក្សាស្រាវជ្រាវតាមដានបែប Longitudinal Studies ជាច្រើនបានរកឃើញទំនាក់ទំនងផ្ទាល់រវាងកម្លាំងសាច់ដុំ និងអាយុយឺនយូរ។ មនុស្សចាស់ដែលធ្វើការហ្វឹកហាត់លើកទម្ងន់យ៉ាងហោចណាស់ ២ដងក្នុងមួយសប្តាហ៍ មានអត្រាប្រឈមនឹងការស្លាប់ដោយសារជំងឺផ្សេងៗ (All-cause mortality) ទាបជាងអ្នកមិនធ្លាប់លើកទម្ងន់រហូតដល់ ៤៦%។ ការលើកនេះ ក៏ជួយសុខភាពបេះដូង និងមេតាប៉ូលីស ដោយការលើកទម្ងន់ជួយសម្រួលសម្ពាធឈាម កាត់បន្ថយជាតិស្ករក្នុងឈាម (ការពារជំងឺទឹកនោមផ្អែម) និងកាត់បន្ថយជាតិខ្លាញ់អាក្រក់ ដែលសុទ្ធសឹងជាកត្តានាំឱ្យរស់នៅបានយូរ។
៣. ពង្រឹងដង់ស៉ីតេឆ្អឹង និងសុខភាពសន្លាក់
ការលើកដែក ឬទម្ងន់បានបង្កើតសម្ពាធវិជ្ជមានទៅលើឆ្អឹង ដែលជំរុញឱ្យរាងកាយផលិតកោសិកាឆ្អឹងបន្ថែម។ វាជួយការពារជំងឺពុកឆ្អឹង (Osteoporosis) និងកាត់បន្ថយការឈឺចាប់សន្លាក់ ដោយសារសាច់ដុំជុំវិញសន្លាក់កាន់តែរឹងមាំក្នុងការទ្រទ្រង់ទម្ងន់រាងកាយ។
៤. បង្កើនសុខភាពខួរក្បាល និងផ្លូវចិត្ត
ការសិក្សាក៏បានរកឃើញដែរថា ការហ្វឹកហាត់កម្លាំង (Strength training) បញ្ចេញសារធាតុគីមីក្នុងខួរក្បាលហៅថា BDNF (Brain-Derived Neurotrophic Factor) ដែលជួយការពារជំងឺវង្វេងវង្វាន់ (Dementia) និងជំងឺអាល់ហ្សៃម័រ (Alzheimer's)។ វាក៏ជួយកាត់បន្ថយភាពតានតឹង បាក់ទឹកចិត្ត និងធ្វើឱ្យការគេងលក់ស្រួលជាងមុនផងដែរ៕



