(ភ្នំពេញ)៖ នំអន្សម គឺជានំប្រពៃណីដ៏ពេញនិយមមួយរបស់ប្រជាជនខ្មែរ ដែលតែងតែមានវត្តមានក្នុងពិធីបុណ្យប្រពៃណី សាសនា និងពិធីមង្គលការតាំងពីបុរាណកាលមក។ ជាពិសេស នៅពេលដល់រដូវបុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌ និងបុណ្យចូលឆ្នាំខ្មែរ គេតែងឃើញប្រជាពលរដ្ឋនៅតាមភូមិស្រុកនានានាំគ្នាវេចនំអន្សម ដើម្បីទុកទទួលទានក្នុងគ្រួសារ យកទៅវត្ត និងចែកជូនសាច់ញាតិ។

តើនំអន្សមជានំអ្វី?

នំអន្សមជានំធ្វើពីអង្ករដំណើប ដោយមានគ្រឿងផ្សំ និងស្នូលខាងក្នុងខុសៗគ្នា រួចវេចខ្ចប់ដោយស្លឹកចេក ឬស្លឹករុក្ខជាតិផ្សេងៗ មុននឹងយកទៅស្ងោរឱ្យឆ្អិន។ នំអន្សមភាគច្រើនមានរាងវែង និងមានចំណងចងនៅផ្នែកខាងក្រៅ ដើម្បីរក្សារាងនំឱ្យបានល្អក្នុងពេលចម្អិន។

ការធ្វើនំអន្សមត្រូវការការរៀបចំគ្រឿងផ្សំ ការវេចស្លឹក និងការចម្អិនអស់រយៈពេលច្រើនម៉ោង អាស្រ័យលើទំហំ និងប្រភេទនំ។ ក្នុងគ្រួសារខ្មែរជាច្រើន ការវេចនំអន្សមមិនមែនគ្រាន់តែជាការចម្អិនម្ហូបអាហារប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែក៏ជាឱកាសដែលសមាជិកគ្រួសារជួបជុំគ្នា ជួយគ្នារៀបចំការងារ និងចែករំលែកបទពិសោធន៍ពីមនុស្សចាស់ទៅកាន់កូនចៅជំនាន់ក្រោយផងដែរ។

នំអន្សមមានប៉ុន្មានប្រភេទ?

នំអន្សមមានច្រើនប្រភេទ ដោយគេអាចចាត់ឈ្មោះទៅតាមស្នូល និងគ្រឿងផ្សំដែលប្រើប្រាស់។ ប្រភេទដែលប្រជាជនខ្មែរនិយមធ្វើ និងទទួលទានមានដូចជា៖

*នំអន្សមជ្រូក៖ ធ្វើពីអង្ករដំណើប ដោយមានសាច់ជ្រូក និងសណ្តែកបាយជាស្នូល។ ប្រភេទនេះមានរសជាតិប្រៃ និងឆ្ងាញ់ឆ្អែត។
*នំអន្សមចេក៖ មានចេកទុំជាស្នូល ដែលផ្តល់រសជាតិផ្អែមពីធម្មជាតិ។
*នំអន្សមដូង៖ ប្រើសាច់ដូង ឬគ្រឿងផ្សំពាក់ព័ន្ធនឹងដូង អាស្រ័យលើរូបមន្តនីមួយៗ។
*នំអន្សមត្នោត និងប្រភេទផ្សេងៗទៀត៖ មាននៅតាមតំបន់មួយចំនួន ដោយមានការប្រែប្រួលតាមគ្រឿងផ្សំ និងរបៀបធ្វើរបស់អ្នកស្រុក។

ក្រៅពីនេះ ក៏មាននំអន្សមដែលយកទៅអាំង ឬចៀនបន្ទាប់ពីចម្អិនរួចផងដែរ។ ដូច្នេះ នំអន្សមមិនមានតែមួយរសជាតិ ឬមួយរូបមន្តទេ ប៉ុន្តែអាចខុសគ្នាទៅតាមទំនៀមទម្លាប់ និងចំណង់ចំណូលចិត្តរបស់ប្រជាជនតាមតំបន់។

នំអន្សមជាផ្នែកមួយនៃការថែរក្សាវប្បធម៌ខ្មែរ

នៅក្នុងសង្គមសម័យទំនើប ទោះបីជាមនុស្សមានជម្រើសអាហារកាន់តែច្រើន និងអាចទិញនំអន្សមពីផ្សារបានយ៉ាងងាយស្រួលក៏ដោយ ក៏ការវេចនំអន្សមដោយដៃនៅតែមានតម្លៃក្នុងការថែរក្សាប្រពៃណី។

ការចូលរួមវេចនំអន្សមរបស់កុមារ និងយុវជនជាមួយឪពុកម្តាយ ជីដូនជីតា ឬមនុស្សចាស់ក្នុងសហគមន៍ អាចជួយឱ្យពួកគេយល់ដឹងពីរបៀបធ្វើនំប្រពៃណី និងស្គាល់ពីទំនៀមទម្លាប់ដែលបានបន្សល់ទុកពីដូនតា។

ជាងនេះទៅទៀត ការចែករំលែកនំអន្សមជាមួយអ្នកជិតខាង សាច់ញាតិ និងមិត្តភក្តិ ក៏បង្ហាញពីទម្លាប់នៃការចែករំលែក និងការរក្សាចំណងមិត្តភាពក្នុងសហគមន៍ខ្មែរ។

ការបន្តធ្វើ និងបង្រៀនកូនចៅឱ្យស្គាល់នំប្រពៃណីនេះ គឺជាវិធីមួយក្នុងការរួមចំណែកថែរក្សាមរតកវប្បធម៌ខ្មែរ ឱ្យបន្តរស់នៅក្នុងសង្គមពីមួយជំនាន់ទៅមួយជំនាន់៕